Mostrar mensagens com a etiqueta Fracisco Niebro. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Fracisco Niebro. Mostrar todas as mensagens

sexta-feira, 15 de fevereiro de 2008

Jasus

Cuonta de Miguel Torga

Comien todos l caldo, arrecolhidos i calhados, quando l nino dixo:
- Sei un niu!
La Mai lhebantou para el ls uolhos negros, a preguntar. L Pai, esse, perdido na lunjura questumada, nien oubiu. Mas l pequeinho, ou pa le respunder a la Mai, ou pa spertar l Pai, tornou:
- Sei un niu!
Ende l bielho oupiu l capion de ls uolhos pesados, i quedou tamien cun atento.
L nino, antoce, un cachico albrotado, cuntou-le. Cuntou que a la tarde, quando benie para casa cula canhona, bira un pintaxirgo a salir de andrento un grande cedro. I tanto mirara, tanto afilara ls uolhos pa la spessura de la rama, que çcubrira l manhuço negro, a la punta de riba, nun galho.
La Mai buie las falas de l filho, a beisá-lo todo cula lhuç de l’alma. L Pai tornou al caldo.
Mas l nino cuntinou. Dixo que ende prendira la canhona a ua scoba i s’ancarrapitara pula arble al parriba.
L Pai lhebantou outra beç l capion de ls uolhos cansados, i quedou tal i qual cumo la Mai, zassossegado, cul resfuolgo parado, a oubir.
I l pequeinho iba chubindo. L cedro era grandíssemo, mui gordo i mui alto. I l corpico, colado a el, ancarrapitaba debagar, ua metade de cada beç. Frimaba purmeiro ls braços; i solo apuis las piernas abançában até adonde podien. Ende parában, fincadas na dureç de la casca.
La chubida lhebou tiempo. Fui até perciso çcansar trés bezes pul camino, ne ls tocos duros de ls galhos. Al fin, l restro tubo de ser a pulso, porque ls galhicos de la punta yá solo éran çfróncias.
Grimados, nien l Pai nien la Mai dezien nada. Deixában, chenos de miedo, calhados, que l nino chegara a la punta de riba, a la crona, i ponisse ls uolhos einocentes ne l uobo pintarroxado. L niu tenie solo un uobo.
Eiqui, l nino fizo-le parar l coraçon als pais. Todo squecido de l’altura a que staba, fazira cumo se bibir eilhi, acerca de l cielo, fura bibir na tierra, sien percison de ls braços coutelosos agarrados a nada. I dambos bírun nun sfergante l pequeinho a rodar, a caier-se d’alhá riba, de la punta de l cedro, ne l suolo duro i mortal de Nazaré.
Mas l garotico, anque amostrara, sien querer, que todo el se squecira de l barranco adonde staba suspenso, nun se caiu. Dira-se outra cousa. Apuis de agarrar l uobo, de cuntento, dira-le un beiso. I, al topar nel cula calor de la boca, la casca stalhara al meio i nacira d’andrento un pintaxirgo çprumadico.
I l nino cuntaba esta marabilha cula sue einocéncia questumada, cumo quando repetie la cuonta de Jesé de l Eigito, que oubira ler a un bezino.
Al fin, puso mui de mansico l paxarico antre ls palhaços de la cama, i abaixou. I agora, algo cumpormetido, mas cheno de la sue felcidade, sabie un niu.
La cena acabou-se nun silenço pesado. Solo apuis, al redror de l lhume caliente de l rachon d’oulibeira an brasa, ye que ls pais dezírun un pa l outro algues palabras misteriosas, que l nino nun antendiu. Mas para quei antender palabras assi? Querie era guardar andrento del l’eimaige daquel paxarico çprumado i pequerrixo. Esso, i al mesmo tiempo mirar mui zlhumbrado ls dedos de la Mai, que, albos cumo la niebe, filában lhino.
I tanto s’anchiu de l’eimaige de l pintaxirgo, tanto mirou pa la ruoca, l fuso, i aqueilhes dedos ables i marabilhosos, que lhougo deixou caier la cabeça chena de suonho ne l cuolho birge de la Mai.

Miguel Torga, Bichos
Traduçon de Farcisco Niebro
.
.
.
.
.
[an pertués:
.
Jesus
Comiam todos o caldo, recolhidos e calados, quando o menino disse:
- Sei um ninho!
A Mãe levantou para ele os olhos negros, a interrogar. O Pai, esse, perdido no alheamento costumado, nem ouviu. Mas o pequeno, ou para responder à Mãe, ou para acordar o Pai, repetiu:
- Sei um ninho!
O velho ergueu finalmente as pálpebras pesadas, e ficou atento, também.
A criança, então, um tudo-nada excitada, contou. Contou que à tarde, na altura em que regressava a casa com a ovelha, vira sair um pintassilgo de dentro dum grande cedro. E tanto olhara, tanto afiara os olhos para a espessura da rama, que descobrira o manhuço negro, lá no alto, numa galha.

A Mãe bebia as palavras do filho, a beijá-lo todo com a luz da alma. O Pai regressou ao caldo.
Mas o menino continuou. Disse que então prendera a cordeira a uma giesta e trepara pela árvore acima.
De novo o Pai levantou as pálpebras cansadas, e ficou tal e qual a Mãe, inquieto, com a respiração suspensa, a ouvir.
E o pequeno ia subindo. O cedro era enorme, muito grosso e muito alto. E o corpito, colado a ele, trepava devagar, metade de cada vez. Firmava primeiro os braços; e só então as pernas avançavam até onde podiam. Aí paravam, fincadas na casca rija.
A subida levou tempo. Foi até preciso descansar três vezes pelo caminho, nos tocos duros dos ramos. Por fim, o resto teve de ser a pulso, porque eram já só vergôntias as pernadas da ponta.
Transidos, nem o Pai nem a Mãe diziam nada. Deixavam, apavorados, mudos, que o pequeno chegasse ao cimo, à crista, e pussesse os olhos inocentes no ovo pintado. O ninho tinha só um ovo.

Aqui, o menino fez parar o coração dos pais. Inteiramente esquecido da altura a que estava, procedera como se viver ali, perto do céu, fosse viver na terra, sem precisão dos braços cautelosos agarrados a nada. E ambos viram num relance o pequeno rolar, cair do alto, da ponta do cedro, no chão duro e mortal de Nazaré.

Mas a criança, apesar de mostrar, sem querer, que todo se alheara do abismo sobre que pairava, não caiu. Acontecera outra coisa. Depois de pegar no ovo, de contente, dera-lhe um beijo. E, ao simples calor da sua boca, a casca estalara ao meio e nascera lá de dentro um pintassilgo depenadinho.
E o menino contava esta maravilha com a sua inocência costumada, como quando repetia a história de José do Egipto, que ouvira ler a um vizinho.
Por fim, pôs amorosamente o passarinho entre a penugem da cama, e desceu. E agora, um nada comprometido, mas cheio da sua felicidade, sabia um ninho.
A ceia acabou num silêncio carregado. Só depois, à volta do lume quente do cepo de oliveira em brasido, é que os pais disseram um ao outro algumas palavras enigmáticas, que o pequeno não entendeu. Mas para quê entender palavras assim? Queria era guardar dentro de si a imagem daquele passarinho depenado e pequenino. Isso, e ao mesmo tempo olhar cheio de deslumbramento os dedos da Mãe, que, alvos de neve, fiavam linho.
E tanto se encheu da imagem do pintassilgo, tanto olhou a roca, o fuso, e aqueles dedos destros e maravilhosos, que daí a pouco deixou cair a cabeça tonta de sono no regaço virgem da Mãe.]

domingo, 9 de dezembro de 2007

La Fogueira que Beilaba

Cuonta [de Natal] de Fracisco Niebro



La nuite antrara naqueilha hora an que l friu ampeça a queimar. La Missa de l Galho parecie haber acabado yá ua eiternidade, anque mal passara de las trés de la manhana. Era mais custoso cuntar las horas çque tubírun l’eideia de zlhigar l reloijo de l campanairo, antre meia nuite i las seis de la manhana. Para nun dar guerra a quien quier çcansar, habie sido essa la rezon, i, bendo bien, l’aldé habie bibido cientos d’anhos sien reloijo, antregue al tiempo i a la nuite. Que percison habie de saber l andar de las horas pula nuite? A poder de nun l deixar afazer a la calentura de las mantas, l cuorpo spertaba el solico pa las madrugadas. Na dúbeda, bundaba mirar pa l piçcar de las streilhas.


Solo a la terceira Paco fui capaç de alinhar l releixe de l reloijo pula chamarielha cun que la fogueira lhambie l Sagrado de beç an quando. Inda que fusse tarde, nun antendie aqueilha canseira tan grande que l ataba al suolo. Nien tenie que lhuitar cul suonho, que l cuorpo nun pedie cama. Adepuis la Missa de l Galho sentara-se nua raiç de frezno, tiçon apagado que la fogueira agomitara. Eilhi quedou a mirar l fumo de la fogueira, que solo a cachicos s’alhumbraba, a lhembrar a modo ua bielha candeia de gaç, anque sien la mesma gana de lhuzir. Ua gilada morrenhenta de cenceinho, que parecie colgada de las linternas de la rue, fui ampuntando un a un para ambaixo de teilha. Paco staba agora solico, sentado antre la fogueira i l silenço de l’aldé. Als poucos, la chamarielha de la fogueira fui-le agarrando ls uolhos para un tiempo que inda nun se le habie calhado andrento.
Sentie agora bien acerca aqueilha nuite de Natal que passou an Lisboua, quando se fui para Buonos Aires i tubo de asperar ua sumana pula salida de l bapor. Habie quedado nua penson pa ls lhados de l Castielho de San Jorge, cuas scaleiras mais egres que las arribas. De la jinelica de l quarto bie uas lhuzicas que habien de ser de ls bapores ne l Teijo, que a las bezes arramában uns runquidos mais fuortes que l scachonar de l Douro. Nun le daba l suonho i saliu pa la rue, antrando na Sé cumo todo mundo. Eiqui tamien ténen la Missa de l Galho, pensou. I sentiu-se algo mais acunchigado. Nun fura la falta de las cantigas al Menino i habie sido ua missa purfeita. Un cachico apuis de missa nien un germo quedou na rue. Botou-se, antoce, rue abaixo, squecido de la penson, a saber dua fogueira. Perdiu-se por rues i por praças nuite fuora, mas nien seinhas de fogueira. Yá la madrugada relhampaba nas augas de l Teijo quando tornou a la penson, deixando-se ambelesar, bestido i todo, an riba la cama. Sabie agora que, zdende, buscaba la fogueira, cumo se le fazira falta para se achar a el mesmo.


- Bá!, bamos a la chorça que manhana ye die de Cunselada i hai que aiunar, senó, quando furdes a beisar l Menino, l burrico puode-bos dar ua patada i la baquita puode-bos scornar.
Spertei cun un punho ne l peito, assi algo antre calor i friu, sien saber de adonde me benie aquel oupor que me deixaba mais lhebe que ua pruma. Bolarie, se tubira alas. Apuis, agarrei-me al almuorço, lhougo a las nuobe de la manhana, a ber se era capaç de aguantar tol die an aiunas até la cena de la Cunselada. Mas nien la grima, berdadeira, de la patada de l burrico me traie la gana de comer.
- Tu nun comas, nó, que até la nuite nun puodes tornar a zanfertar ls dientes, dezie-me mie mai.
Nun habie meia. Nien l’auga de l cántaro, quaijeque an carambelo, era capaç de m’ampurrar las patatas. I alhá mos fumus pul termo anquanto mie mai quedou a las buoltas cun ua fornada de pan. Nesse die, mie bó nien sequiera le podie dar ua mano yá que era de las poucas pessonas que inda coincie l segredo de las rosquilhas, daqueilhas que podien quedar até al Natal de anho apuis, a la punta de baixo l’arca, sien ganhar mofo. I alhá passaba to l die a fazer rosquilhas pa l Ramo que le iba a ser oufrecido al Menino Jasus na missa de l die de Natal.
Quedaba siempre cula eideia de mos íbamos por alhá solo pa que nun mos rendira tanto l tiempo até la cena, para mos cumbencirmos de que era mais cúrtia tan lharga spera. Ls nérbios ardien-me cumo morgaços al lhembrar las patadas de l burrico. La spera de la nuite anclariaba-me l die nun febron. Bien querie sentir l caier de la nuite, mas l die quaijeque nien se chegara a amostrar, talbeç cul miedo de que l fazira andar mais debrebe. Yá fazira siete anhos i l miu mundo era hounesto i cheno de repuostas i mistérios.


Passa ua quadrilha a spertar l Sagrado, mas nun se dá de cuonta de Paco atrás la fogueira. Esta parecie agora un daqueilhes bulcones que árden por andrento, mas por fuora son solo un monte çfeito an tiçon apagado. Habie sido siempre assi la fogueira, un munton de raízes inda bestidas de tierra i que solo ampeçaba a arder a poder de pneus queimados. Agora, las raízes yá benien de trator i ls moços nun tenien de puxar ls carros de mulas bien cargados. Mas éran las mesmas raízes, ls mesmos pneus, ls mesmos oulios de Ui la gaita! Ui!, repetidos a cada cacho. L gaiteiro, esse si, fazie falta. Éran yá ralos ls gaiteiros, mais que streilhas naqueilha nuite. Yá uns anhos que la fogueira nun tenie música para beilar al son. Bendo bien, yá nun era la mesma fogueira. Tamien la fogueira de Paco, la que se le lhembraba de garotico, éran raízes cun chamarielhas a beilar culas modas de la gaita. Cumo el tenie suidades de la gaita! Yá quantá que nun l’oubie, tantos anhos cumo ls quarenta i cinco que passara na Argentina. La crise dalhá trouxe-lo para acá outra beç, amboubado pula bida, deixando ua filha, yá casada, an Buonos Aires. Tanta beç le falara a la sue Ourora na fogueira i le repetira l oulio Ui la gaita! Ui!, que l Natal de la sue tierra se le fui bolbendo an suonho que medrou culs anhos.
- Paco, quando me lhiebas a ber la fogueira a beilar cula gaita?, preguntaba-le Ourora a cada Natal, eilha que de bailes nun passara de l tango.
Cumo Paco gustarie de la tener eilhi, mesmo sien gaita i cula fogueira a morré-se! Poderie poner la mano del na deilha, passá-le la calor nun beiso, falar de l netico que nien un nien bírun nacer. Eilha, zaparecida nua nuite de fame i de grebe, a cuntas cula ditadura melitar. El a armar un soto de ls trezientos a miles de quilómetros, na aldé andonde la fogueira de Natal de la sue anfáncia beilaba cula gaita. Fazie-le falta, la sue Ourora. Cumo el gustaba daquel nome que siempre le traíra l’Alborada!


- Ah bó, cunte outra beç la cunta de Juan Suldado...
- Essa nó, que ye mui grande.
- Anton, aqueilha de l Arrasa Muntanhas.
Cumponie la ruoca i fazie rendir la spera antre dues lhargas rodiascas de l fuso. Apuis molhaba ls dedos para melhor agarrar la lhana i miraba por ambaixo de l lhenço negro, mais puxado para anriba ls uolhos. I alhá benie la magie a dar brincos nas palabras, siempre nuobas inda quando yá las sabie. Era la nuite de las cuontas, la nuite de todos ls mistérios, la nuite mais lharga. La cena de Cunselada scorrie bagarosa i saberosa. An ca de probe fartában las patatas cozidas cun polbo i tronchos de berça. Al redror desse prato ponien-se las puostas de bacalhau fertido cun uobos e, na fin, las fritas de massa cun açucre. Apuis, sobraba todo l tiempo pa la nuite, que las campanas anunciában al purmeiro toque.

- Yá stá a tocar la purmeira beç, son las nuobe. Bamos a ber se a naide le dá l suonho para ir a beisar l Menino, que solo nace a meia nuite...
De hora an hora, até las onze, las campanas boltiában a chamar, fazendo mais misterioso l achegar de la meia nuite. Cul redadeiro toque, las rues ampeçában-se a anchir de giente pa la Missa de l Galho. Dezie-se que a essa missa nien ls ateus faltában. You iba-me a poner an pie l persépio cheno de canhonicas, mofo, casicas, puontes, molinos, un mundo de cousicas adonde subertien l burrico i la baquita. Será que me ban a dar ua patada ou a scornar?, pensaba. L’eigreija anchie-se culas bozes de l Bendito, até que chegaba la hora de beisar l Menino. Ende ancostaba-me a mie mai, nun le fura a dar la mosca al burrico. Baixico cantaba: Beisai l Menino/beisai-lo agora,/Beisai l Menino/de Nuossa Senhora.
A salida de missa, tanta era la giente que alhumbraba la nuite. Era ende que la fogueira mais bruaba. Mas mie mai mal mos daba tiempo de mos assomar-mos a la fogueira.
- Bá, bamos-mos a la cama que manhana tenemos de madrugar para ir a la missa de l Ramo. Nun bos squéçades de poner l çapatico ambaixo la cama, que l Menino Jasus puode ser que passe porqui i bote alhá algo.

Nesse anho, quando spertei, stában trés arrebuçados ne l çapatico. Nunca habie arrecebido tanto. Chupei dous nesse die i guardei outro pa l die apuis.



A Paco dá-le un buldrejon cul reloijo de l campanairo a dar las horas. Son yá las seis de la manhana, pensou. L cenceinho era agora mais cerrado i la fogueira mais tiçon. Ua manta branca de ourbalheira ancarambinada habie-le nebado la çamarra. L friu era muito, mas sentie-se caliente. Sien querer, apertou la mano ne l bolso mas nun habie alhá nanhun arrebuçado. Habie-los comido yá hai mais de cinquenta anhos. Cumo el inda gustarie de tener aqueilha fé que faç nacer arrebuçados ne l çapatico puosto ambaixo la cama! Agora, l Pai Natal responde a las cartas de ls garoticos que son bien mandados, deixando prendas ambaixo l’arble de Natal. I ls garoticos píden, píden, píden, muita, muita, muita cousa. I quédan a la spera de recebir cousas. Paco nun sabe l que sínten esses garoticos pus nunca pediu nada i, quando era cumo eilhes, l Pai Natal inda nun habie abaixado de ls lhados de ls Polo Norte. El era de l tiempo an que l Menino Jasus, mal apenas nacie, tenie aqueilha trabalheira toda de passar la nuite a saber de çapaticos. I nun habie arbles de Natal, solo habie arbles ne l campo. Anque fura todo mui defrente, Paco cuntinaba a ber risas de felcidade ne ls uolhos de ls garoticos. Mas para el, l Natal cuntinaba a ser la fogueira a beilar cula gaita, i un arrebuçado de l çapatico guardado para chupar anquanto l Ramo antraba na eigreija i l anjo anunciaba l nacimiento de l Menino.


Naquel anho fui-me a poner mesmo a la punta de baixo l’eigreija para ber antrar l Ramo, ls pastores i l anjo. L Ramo era mui grande, cheno de fogaças atadas cun cordeles, rosquilhas, maçanas i laranjas spetadas. Delantre tanta cousa buona, solo l miu arrebuçado de l çapatico me podie baler. Tenien muita fuorça ls pastores, que nun éran pastores mas carregadores de l Ramo, an forma de andor. I l anjo dezie aqueilhes bersos todos de cor sien s’anganhar, nun bestidico de seda i cun ua corriente de ouro atada a un braço znudo i roixo de friu. Tirando l Ramo, ls pastores i l anjo, nun tenie tanta grácia l die de Natal cumo la nuite de Cunselada. Apuis desso, quedaba la fogueira, nun outro mundo fuora l’eigreija. La fogueira que tenie que arder até al Die de Reis i calcer las Scapadas. Á!, las Scapadas, que cunfusion na mie cabeça aqueilhas corridas antre sulteiros i casados, cada grupo cun sou gaiteiro, cada un a fazer pirraças als outros i a ancerráren-se uns als outros andrento de corteilhas de cochinos, acabados de matar. Todo a la cuonta de ls Santos Einocentes, de Satistéban i de San Juan, l eibangelista. I you sien antender l que tenien ls santicos a ber cun todo esso, percipalemnte aqueilhes que le chamában de Einocentes. Pensaba que quando fura grande tamien habie de antrar nas Scapadas, i ponie-me a manginar quien habie de ancerrar nua corteilha. Mas las Scapadas nun asperórun a que you fura grande i zaparecírun quaijeque sien dar por eilhas.


Paco staba angaranhido quando se albantou de la raíç adonde fazie cumpanha a la fogueira. Seis de la manhana! Cumo nun se dira de cuonta de que era tan tarde!? Era siempre assi quando la lhembráncia de Ourora le tomaba l pensar. Atrelundou l suolo culs çapatos a spantar l formigueiro de ls pies i apertou bien la gola de çamarra contra las oureilhas ancuscaradas. Anquanto iba para casa dou-le para silbar l’Alborada. Cumo se la magie de la gaita la houbira spertado, la fogueira ansaiou l sou baile de fuogo. Adondequiera que stubira, la sue Ourora habie de gustar daquel milagre. Solo Paco sabie que la fogueira beilaba para eilha.


12 de Dezembro de 2002
Fracisco Niebro


domingo, 9 de setembro de 2007

Amanhai-bos cumo podirdes



Por Fracisco Niebro




Tout ce qui a le visage de la colère et n’élève pas la voix.
(Todo l que ten la cara de la rábia i nun alhebanta la boç)
René Char, Fureur et Mystère

Marie miraba la costielha i sentie las fuorças a arramá-se-le pul carreiron abaixo. Inda nun éran las uito de la manhana i yá s’agradecie la selombra, subretodo apuis dua caminada que nun sabie bien adonde iba a tener. Mais que la calor, aflegie-la aqueilha alfa que le chubie d’andrento, un oupor que le roubaba las poucas fuorças. L coraçon salie-se-le pulas benas de las sienes i la prainada d’urzes bolbie-se-le an miles de pastoricas. Ancandilada, acachou-se a la borda de l rigueirico a lhabar ls uolhos para ber se le serenaba aquel ardor. Nun remansico, anquanto ganhaba fuorças para s’alhebantar, quedou-se a anxalagar ls rumiacos, la mano para un lhado i pa l outro, quaije sin acion. A cada cachico, miraba l piquete por adonde arressaiaba l carreiron.

- Mira, yá tanto se me dá. Nun sou capaç d’aguantar mais. Bai-te i deixa-me quedar.

Falaba debagar, cua boç andeble, sin gana de salir d’andrento. Ageitou l lhenço subre la cabeça i deitou-se a la selombra dua urç, an riba de la yerba yá meio agostada. L modo cumo arramou l cuorpo pul suolo dezie mais que las palabras. Solo ende Ana antendiu que yá nun iba a ser capaç de l’arrincar deilhi.

Calhada cumo la missa, Ana cismaba nun modo de resolber l causo. Staba afeita a assar la manteiga ne l speto, aqueilha mistura de fuorça i resignaçon que la fazie subertir porriba las deficuldades i atalhar siempre: “Tenemos que lhebar la cruç al calbairo”. Mas nunca se bira nua situaçon cumo esta. Por un cachico, arrependiu-se de haber benido. “Tengo que pensar. Há-de haber un modo”, iba repetindo para eilha sola. Até que alhebantou la boç:

- Yá que cheguemos eiqui, nun podemos bolber. Todo se há-de amanhar.

Querie tanto que l’armana sanasse que era capaç de ir até la fin de l mundo cun eilha. Quando oubira falar nun doutor d’Alcanhiças, que scuitaba mui bien las pessonas, resolbiu lhebá-la alhá. Nun sabie adonde era nin cumo habie de passar la raia, mas lhougo se fui a alugar un altemoble. Cun eilhas iba l garotico, yá quaije que ciego “de solo comer patatas, dezien. L rapaç ten falta de bitaminas.” An San Martino l duonho de altemoble çpediu-se, cumo quien pide çculpa: “Buono, you yá nun puodo passar deiqui. Agora teneis que bos amanhar.”

Ana deixou Marie i l garoto sentados nun puial i fui-se a saber dua burra que las lhebara até Alcanhiças. Alhá achou ua tie que s’aperpuso, mas purmeiro abisou-la: “You solo bos puodo lhebar até la marra. Dende palantre teneis que bos amanhar solicas.” Marie an riba la burra, Ana i l nino a pie, alhá fúrun cumo para Belen. Quando chegórun a la marra, la tie repetiu la cumbinaçon:

- Anton, a la tardica eiqui bos aspero. Que Nuossa Senhora de la Lhuç bos ancamine. I picou la burra, anquanto puxaba l lhenço negro para anriba ls uolhos, carregando l lhuito.

Daquel lhado de la marra, un carreironico rumpie la prainada d’urzes arranadas, forradas a patrielhas, que nun zlentában uas de las outras. Nun se bie un germo. “Eiqui debe de ser la fin de l mundo”, pensaba Ana. Agora eilhi staba, perdida naqueilhes outibales, zacracionada, l’armana cumo muorta ambaixo daqueilha urç, i sin saber se habie d’ir al palantre ó al para trás. Apuis de muito maquinar, cumbenciu-se que solo habie ua salida:

- Mira, quedas eiqui cul garoto anquanto bou a Alcanhiças a ber s’acho modo de que te béngan a buscar.

Marie nun le bolbiu repuosta nin calabaça. Amarielha cumo la gualdra, arfaba cula fuorça dun fol de frauga. “Bien grande será la fogueira que tenes andrento”, pensaba Ana al ber l’armana ua selombra de l que fura. Benien-le cachicos de ls sous tiempos de rapazas. De ls quatro armanos solo Marie daprendira a ler, fazendo-se ua grande screbidora de cartas pa to l mundo, duonha de segredos de muita gente. Era la mais nuoba, la nina de todos. L pelo, dun rúcio a zbotar pa l pardo, iba agora sbranquenhando, cuas repas siempre çprendidas de l monho i a caier-le pula cara cumo a tapar las angúrrias, mais fondas que trinta i dous anhos. Até ls uolhos, dun azul de gato, scuro, habien perdido l brilho daqueilha curjidade que siempre andaba cun eilha, até quando, ne l bielho telar armado atrás la puorta, tecie colchas ambuoltas an cantigas. Agora, de cada beç que la iba a ber, dolie-le l coraçon: sentada, las manos cruzadas amriba l mandil, cumo quien reza ua ouracion sin saber a que dius.

Bozes de giente por trás, spertórun a Ana destes pensamientos. Al ber uas ties que passában mais alantre, boziou-le:

- Á ties mulhieres, bós ides para Alcanhiças? Sin asperar pula repuosta cuntinou: you tengo que ir a Alcanhiças, mas nin sei l camino. Se podisse ir cun bós...

- Beni.

- Nun sálades deiqui até que you benga. Tu quedas cun tue mai i nun te pongas a çarandar por ende a modo çarouco.

Dado l recado, botou-se a correr atrás las ties, que cuntinában camino an passo de percion. Anquanto corrie, pensaba: “Dében de ser spanholas, senó íban mais delgeiras”.

Marie alhebantou-se subre l quetobielho quedando a ber Ana a correr i, apuis, ajuntá-se culas ties. Mirou l rigueiro. L’auga agoniaba-la, solo de la ber chena de las mesmas pastoricas que l’antrában puls uolhos. Tornou-se a ancostar ambaixo l’urç sentindo l filho, lhougo al lhado de baixo, a capar l’auga cun lhanchinicas que iba scolhendo ne l rigueiro. Querie eimaginá-lo quando fusse grande, sin eilha ne l mundo, mas nun tenie fuorças para tanto. A cada cachico, benie-le de l stómado un sabor a sangre. L coraçon trabalhaba cula fuorça de l motor dun altemoble. Nun sabie que buolta l’habie de dar al cuorpo: dolien-le todos ls cachicos. Al ampeço, inda le dolie l’alma al ber-se cun pouco mais de trinta anhos i naquel stado. Agora, yá ralas bezes tenie fuorça para pensar nesso. Toda se habie buolto nua spera calhada, que, quando le lhembrában ls filhos, le chubie, abermelhada, a la cara branca, siempre alba cumo bieldre yá smelmado.

- Ah Juan, ajuda-me eiqui a poner-me de pies.

Juan dou-le la manica i amparou-la. Purmeiro puso-se de zinolhos, apuis afirmou ls nuolos de ls dedos acontra l suolo i alhá se puso de pies. L sol batie-le mesmo de frente. Cula mano por riba ls uolhos fui mirando todo al redror, bolbendo-se debagarico. Até adonde la bista alcançaba, un berde rastreiro deixaba adebinar un mundo d’urzes, que pali crecien habie tanto tiempo sin naide mirar por eilhas. Marie sentie todo aquel abandono de seclos a crecer solico, toda aqueilha solidon a antrá-le andrento, a anchí-la por todos ls buraquicos de la piel. Ua solidon que le custaba a aguantar, de pesada. “Naide me puode baler”, pensaba. I lhougo s’arrependie: “Debe de ser por esso que stou siempre a dezir, - bala-me Dius”. Ua risica que le quedaba presa ne ls uolhos i nun chegaba a angurraiar ls beiços era cumo un airico a passar por eilha, deixando-la capaç de sentir l tembrar de l cuorpo. Agora bie bien la urç: staba eilhi. Tornaba al mundo.

- Ah Juan, chube-le a aquel piquete, eilhi anriba a ber se tue tia yá ben.

Juan botou-se a fugir al parriba, dando brincos pul meio las urzes para atalhar camino. Marie aguantou-se de pies solo un tempico, que le pareciu lhargo cumo un die de segada. Quando se tornou a deitar ambaixo la mesma urç, nun zlentában deilha l mesmo arfar, l mesmo sabor a sangre, l mesmo baziu, ls mesmos pensamientos chenos daquel sentimiento de solidon, d’abandono, de star atirada pali, ne l meio daquel mar berde d’urzes, cumo un mundo fuora de l mundo. Sin fuorças para pensar i se defender daquel siléncio, que subertie por riba deilha i la ponie a arfar cada beç cun mais fuorça. “Todo queda loinge deste outibal d’urzes. Até Alcanhiças queda loinge, que fará Lisboua i l Porto i Pertual. Talbeç alhá las urzes nun cóman la tierra”. Sentie agora chubir ua ceçonica i aquel frescor dába-le ua cierta paç, a puxá-la acontra l suolo cumo se la quejira angulhir. “Star andrento la tierra nun debe de ser tan malo cumo esso”. Nin por ua beç pensou an cumo habie chegado eilhi, l que habie ido a fazer i cumo iba a salir. Era cumo se siempre eilhi houbira stado, atirada para ambaixo daqueilha urç, admirada por saber que era ua urç anque an sue tierra nun houbira urzes. I sentie la restrolhada de Juan a saltar porriba las urzes:

- Ah mai, nun se bei a naide.

Quaijeque al mesmo tiempo, sentiu l rugido dun motor.

- Ye ti’Ana, gritou correndo pa l lhado de l rigueiro, i cun eilha ben un tiu cua gorrica. Juan nunca habie ido a la Spanha i tenie curjidade de ber cumo éran ls spanholes, quedando algo zeiludido al ber que l tiu era armanico a todos ls tius que coincie.

Marie tornou a sentir ls delores a tomá-le l cuorpo i ua canseira tan grande cumo se yá houbira andado l camino. I tornaba-le siempre aqueilha gana de quedar eilhi, de que la deixáran ambaixo daqueilha urç, loinge de l mundo, fuora de l mundo. “Solo mie’rmana era capaç de me meter nestas andanças. Nunca dejiste, nunca se queda i acha siempre fuorças i remédio para todo”.

Quando la biu na mesma ampostura an que la habie deixado, Ana lhougo pensou que nun iba a ser fácele lhebar l’armana até al carro. Baliu-le la boç gorda, cumo boziada, de l spanhol:

- Bá, alhebantai-bos.

Marie alhebantou la cabeça i mirou l tiu, un home de ls sous quarenta anhos, atarracadote, cua gorra negra a tapá-le la cabeça yá cul pelo ralo i uas ceinhas spessas nua cara quaije quadrada.

- Chama-se Antonho i ye l duonho de l altemoble que te bieno a buscar. Mira que nun era qualquiera un que traie l carro pa l meio destes outibales. You inda falei cula panadeira a ber se m’amprestaba l burro, mas l filho habie ido cun el por ua carga de lheinha pa rojar l forno.

Ana querie-le cuntar a l'armana que la panadeira le dezira que el era mui bun home i que lhougo s’apuso al camino. “Bamos a buscá-la nin que seia a las cuostas”, habie-le dezido. Mas quando ls sous uolhos parórun ne ls deilha, cumo ne l fondo dun poço, quedou sin coraige pa le dezir algo.

- You nun puodo andar, tornaba Marie.

Mas lhougo l spanhol las spertou cua boç que parecie star siempre a dar ordes:

- Dua maneira ou doutra teneis que benir. Deiqui nun me bou sin bos lhebar.

Agarrou-la i alhebantou-la cun to l geitico. Apuis ancatrapelhou-le l braço porriba de l cachaço, agarrando-le la mano, i passou l outro braço pula cintura deilha.

- Stribai-bos bien a mi, que debrebe bamos a salir deiqui.

Fúrun arressaiando a meia lhadeira, pus l carreiron era mui ampinado. Al fin dun cierto tiempo bolbien, siempre a arressaiar. A cada cachico, Marie preguntaba se inda faltaba muito para chegar al carro, repetindo:

- Deiqui nun passo, deiqui nun passo! Deixai-me quedar porqui! Yá nun aguanto mais!

El nun fazie causo i, cumo se la lhebara al cuolho, mantenie-la bien agarrada pa nun se le scucir. L sudor corrie-le pula tiesta i salira-se-le la fralda de la camisa. A cada cachico tenie que lhimpar l sudor de las manos para que Marie nun se le slubiara. Tardórun ua buona hora a chegar al carro, siempre chubindo, arressaiando, a passo de percion, cula fortaleza de quien ten que cumprir ua pormessa. Cunsante chegórun al carro fui cumo ber a Dius.

Al atrabessar la pracica d’Alcanhiças, Ana daba cun eilha a pensar an cumo todo aqueilho le parecie bielho. Cumo la sue aldé, mas achaba que tenie l’oubrigaçon de nun ser tan bielha aqueilha tierra adonde habien benido al doutor. Até l’eigreija staba culas paredes chenas de patrielhas, cumo las arbles rebielhas. “Adonde you me bin a meter! Se calha anganhórun-me i l doutor bai a resolber tanto cumo l dalhá”, pensou.

Antonho deixou-las a la puorta de l doutor, que solo a las quatro de la tarde ye que las atendiu.

- Ten l stómado alhamado an sangre, cumo la lhama de la rue. Esto ye todo de l coraçon. Cumo benistes parqui cun eilha nesta ampostura? preguntou-le l doutor, anquanto le passaba ua receita cun dues fuolhas chenas.

- Yá mie mai dezie, “un afogado solo quier ber ua silba”.

- Ide mas ye a saber dun doutor an Pertual. Esta mulhier ten que ir para un spital. Que çcanse, pus nin sequiera debie de chubir las scaleiras.

Salírun de l cunsultório yá passaba de las cinco. To la tierra soubo de l causo i nin ls carabineiros tubírun coraige de las prender. L garoto beilaba al meio la pracica a spormentar las alparagatas nuobas. Ambaixo ls arcos, Ana sentiu un nuolo ne l stómado. “Será de star an ayunas ó de tener d’achar maneira de bolber para casa?” Mirou para Marie, sentada nun puial, branca, mui branca, fuora de l mundo. I eilhi, ambaixo las bielhas arcadas de la pracica d’Alcanhiças, sentiu-se pula purmeira beç uorfana dun paíç, dun goberno, uorfana de l mundo. “À certa, cumo nunca you habie pensado nesso!” I anchiu-se dua tristeza tan grande que chegaba até al choro sin lhágrimas, ua soledade que reçumaba de las quelunas bielhas de la praça d’Alcanhiças, ressonando ua boç que yá nun se lhembraba adonde la habie oubido: “Amanhai-bos cumo podirdes.” Nesto, agarrou Marie por un braço i, cumo se fura la cousa mais natural de l mundo, dixo-le:

- Bá, bamos para casa senó faç-se-mos tarde.


[acabado de screbir an 10 de Márcio de 2001 i publicado pula 1ª beç na revista Selecções de BD n.º 31 (2ª série), de Maio de 2001.]




segunda-feira, 3 de setembro de 2007

L bafo de Diogo de Teive an Bilachana


Por Fracisco Niebro



Inda l sol nun rumpiu i yá la cidade ampeça a ferber de carroças i bendedores a dar de comer a tanta alma, benida de todas las squinas de l mundo. Ye un die de Janeiro de 1557, daqueilhes an que ua nubrina que mal se bei arrepassa até als uossos, na Lisboua angordada pul comércio de l’Índia. Alheno a todo l spertar de la cidade, un pequeinho grupo de homes çpide-se dun cura que andará puls 45 anhos, anque las angúrrias i l ralo pelo rúcio lo fágan un par de anhos mais bielho. Bai para mui loinje, mais loinje que la fin de l mundo, que naide inda houbira falar ne l nome daqueilha tierra: San Cristóban de Bilachana de Barceosa, bispado de Miranda. Assi i todo, Diogo de Teive, assi se chama l cura, ten un aire sereno i ua risa lhebe, que nien le chega a abrir ls beiços finos, de que nien ls uolhos bibos cunsíguen zarredar ua cierta tristeza. Tristeza que nun le ben de ir para un çterro tan loinje, outra cousa nun fazira an sue bida do que correr mundo, mas de haber sido deixado por quaijeque todos ls amigos que formigában al redror del quando era l grande mestre de l Coleijo de las Artes, an Coimbra, i l pregador de mais nomeada, zde la Ounibersidade a la Capielha Rial.

Anquanto l criado que lo bai a acumpanhar le agarra nas redes de la mula, Diogo de Teive mal oube las palabras cun que ls poucos amigos lo aníman, dezindo-le que bien debrebe há-de tornar. Ls uolhos loinge, cumo pousados nas belas de ls barcos serenos que abáixan l Teijo, Diogo de Teive oube mais ua beç las palabras que l pai, ne l anho yá tan çtante de 1525, tenie el solo 12 anhos, le dixo a la sue salida para Pariç:

- Nun te squeças, l saber ye la raíç de la mais grande nobreza que un home puode alcançar. Busca l saber adonde lo puodas achar, seia adonde fur, que del depende l feturo de l mundo. Bai, miu filho, que esses aires inda nun assópran por esta Braga adonde naciste.

Nunca Diogo de Teive deixara de oubir essas palabras de l pai, i agora, naqueilha manhana frie i húmada de Janeiro, passában-le cumo un cinema todas las tierras i ounibersidades adonde buscara l saber cun tanta gana que mal tenie tiempo de s’afazer a cada sítio: Pariç, Salamanca, Tolosa, Bordéus, Poitiers, Coimbra. Bie bien, agora, las benas azules a saltar de las manos albas i dedos lhargos cun que l grande sábio houmanista André de Gouveia, amigo de l pai, lo recebira an Pariç, un zlhumbramiento que tantos anhos apuis cuntinaba bibo cumo de la purmeira beç.

Ye ua mano fuorte a apertá-le l ombro que lo sperta:

- Diogo, toma este maço de papeles. Essa tierra para adonde bás, toma-la cumo l paraíso que ls nuossos poetas, Hourácio i Bergildo, cantórun cumo la mais grande felcidade a que un home puode chegar. Ende tenerás la tue «aurea mediocritas». Por esso, inche-los de bersos an lhatin, que sabes fazer cumo naide. Quien me dira poder ir cuntigo, caro amigo! Lisboua i Coimbra, a arrebentar dun saber menudo i ambejoso, inda son mui pequeinhas para ti. Cumo siempre, cuntina a saber de l sol, que la nuite yá ampeça a stender porqui la sue selombra frie, adonde nada de nuobo i buono ten campo para medrar.

Ye António Ferreira quien assi le fala, un moço fuorte de sous trinta anhos, mas yá jurista eilustre i poeta que ampeçaba a agarrar nomeada. Diogo de Teive nunca chegará a ler la sue obra percipal, la Tragédia Castro, mas, zde l tiempo an que fura porsor del an Coimbra, sabie que eilhi staba un grande poeta i, subretodo, un bun amigo.

- Lhiebas la mula carregada de lhibros i sei que bás a passar bien l tiempo, mas tamien you te hei de screbir cartas a cuntar cumo ban las cousas porqui. Deixa, que nun faltará portador a lhebar cousas pa l bispo de Miranda, l senhor D. Julian D’Alba. Miranda, çque ten l sou bispo, deixou de ser la fin de l mundo i ten ls uolhos de la Corte an riba deilha, pus ye mais un de ls poucos sítios adonde se puode antrar para bispo.

Quando, a la punta de la rue, se bolbiu para le dezir un redadeiro adius als amigos, Diogo de Teive biu la mano de António Ferreira a acenhar. Inda se bolbiu ua outra beç, mas, an beç de l albar, pareciu-le que era la nuite que abeixaba subre Lisboua. Ende, apertou-se acontra l capote i puxou-le las picadeiras a la mula, anquanto ua tristeza fonda se l’antranhaba até al renhon de l pensar, bien mais fonda do que quando, als doze anhos, deixara la família a camino de Pariç. Para trás quedaba un mundo pequeinho d’ambeijas, que lo habie lhebado a la cadena, acusado de heiresie delantre de l tribunal de l’Anquesiçon. L aprécio que l rei D. Juan III le tenie, assi cumo l Cardeal D. Anrique, Anquesidor Mor, nada mais habien podido fazer que mandá-lo para tan loinje, antregue als cuidados dun amigo, l bispo de Miranda, D. Julian D’Alba. Fui a cunseilho deste i zeiludido de l mundo que se habie feito cura. Era cumo cura que agora iba para Bilachana, adonde las rendas le podien dar ua bida buona i sien muito trabalho.

Era inda la mano de António Ferreira que le parecie acenhar naqueilha manhana de Agosto, ne l piquete a assomar-se pa l Douro adonde questumaba meditar to las manhanas de berano antes de l sol rumper. Habie pouco mais de seis meses que salira de Lisboua, i yá s’afazira a la nuoba bida que lhebaba an Bilachana. Coincie to la giente de la pequeinha aldé i nada le faltaba. Mas habie a dies an que le tornaba aqueilha tristeza que se l’antranhara al salir de Lisboua i solo las arribas de l Douro éran capazes de l’aplaquiar. Nien se bolbiu quando sentiu uns passos a achegar-se, cuidando que era Juan, l pequeinho zagal que passaba horas a oubí-lo falar de l mundo por adonde andara. An pouco tiempo, Juan habie-se tornado l mais grande amigo de Diogo de Teive i por el iba sabendo l que del dezien las pessonas de l’aldé: uns que habie sido castigado pul rei, outros que habie quedado meio boubico de haber studado tanto, outros que era mui rico i fura pali a fazer peniténcia. Todos gustában de l sou feitiu adbertido, amigo de lhonas i caçuadas, anque nien siempre antendíran las sues práticas, chenas de lhatin pul meio i dua fala que le custaba a antender, mas a que s’íban afazendo. Tamien nun antendien las semanadas que passaba por Miranda, sien benir a l’aldé. Mas nun era Juan que iba a tener cun el naqueilha manhana de Agosto.

- Antregórun esta carta, Senhor.

Diogo de Teive stendiu la mano a agarrar la carta. Nó, nun era ua carta de l rei a cumbidá-lo a tornar para Lisboua, que lhougo coinciu la lhetra guapa de l sou amigo António Ferreira, nua dessas cartas que ls poetas daquel tiempo gustában de screbir an berso, a eimitar ls poetas lhatinos. Ampeçaba lhougo por le dezir que staba a cumprir la pormessa que le fazira na çpedida an Lisboua:

«Promiti-te, meu Teive, à tua partida

mil prosas, e mil versos; e em mil meses

ua carta té outra terás lida.»

Lhougo a seguir le diç «romano em Roma, francês c’os franceses». I «bilachanés culs bilachaneses», acrescentou Diogo de Teive, nua risada. Tamien al criado le dou ua risada, mas lhougo l amo lo ampuntou:

- Bai-te a albardar la mula, que a la tardica quiero-me ir a Miranda.

Yá cacho que habie de haber buolto para casa, mas deixou-se quedar a ler la carta, la purmeira que recebie dun amigo de Lisboua. Quedaba a saber que «a nossa sã amisade / nunca esquecida foi, nunca mudada», mas bie que la grande cidade nun habie demudado, que las musas nada querien cun eilha:

«Vai ora então compondo versos graves,

versos doces, e brandos, quais mereçam

parecer ao meu Teive, lá, suaves!


Onde os loureiros, onde as heras creçam,

lá os cerrados bosques, brandas fontes,

as Musas co’as capelas versos teçam.


Amam as castas deosas altos montes,

vales sombrios; não cidades, cheias

d’homens, em que tão poucos há que apontes.»


Diogo nunca fura dado a essas cousas, mas pareciu-le sentir ua lhágrima a querer-a-querer, sien se chegar a çprender, anubrando-le ls uolhos, quando lei:

«Temeria com outros o perigo

de meus tão soltos versos, mas eu t’amo,

eu te honro, douto mestre, doce amigo.


Quantas vezes, saudoso, cá te chamo,

quantas vezes contigo me desejo,

lá à doce sombra dalgum verde ramo!


Ora de cá teu santo ócio lá vejo,

ora por só meu bem cá te queria,

onde meu amor te chama, e bom desejo.


Mais val, amigo, lá um quieto dia

que mil anos, e mil cá inquietos,

donde eu, se tivesse asas, fugeria.»


Sabie-le bien aquel «douto mestre» i «doce amigo». Al modo que iba lendo, la gana de chorar mudaba-se-le an risa cun palabras cumo «santo ócio» i eideias cumo la de querer star an pie del i scapar-se de Lisboua, de adonde el gustarie de nunca haber salido. I aqueilha eideia de que «Pera a saúde, onde mais temperado / o frio inverno...», parece que le traie toda la frialdade que lo atrecira por to l ambierno. Nó, l sou amigo staba fuora de la rialidade i aqueilhas eideias subre l campo, que el iba a copiar a Hourácio i a Bergildo, nada tenien a ber cula sue Bilachana:

«O verdadeiro gosto, o verdadeiro

deleite, é quieto ócio antr’ervas, e águas

em Julho frias, quentes em Janeiro.


Não vês choros alheios, não vês mágoas,

ou tuas, ou dos teus; livre de invejas,

em que cá ardem, como em vivas fráguas.

(...)


Ó bem-aventurados os pastores,

se seus bens conhecessem! A quem dá a terra

à vida mantimento, aos olhos flores!»


Se l sou pequeinho amigo Juan, l zagal de Bilachana, oubira esta de que ls pastores éran la giente mais feliç de mundo, habie de arregalar ls uolhos sin antender nada. Mas acraditarie, cumo siempre, an todo l que l senhor abade Diogo de Teive le dezie.

- Un die hei de te ansinar a ler i a screbir.

- I apuis tamien tengo que ser cura?, preguntaba Juan.

- Nin solo ls curas sáben ler i screbir, respundie-le Diogo de Teive.

- Puode ser, mas you nunca bi outra, arremataba l pequeinho pastor.

Afazira-se a aquel pequeinho pastor, yá sien pai nien mai, spierto cumo las streilhas. Até a ler la carta de l sou amigo António Ferreira le benie a la lhembráncia cumo la mais firme seinha daquel mundo para adonde fura çterrado. La natureza si era tal i qual cumo l sou amigo la manginaba, mas la giente que eilhi moraba rapaba fame i morrie-se cun malinas sien cunta i sien que la guapa natureza podira fazer algo por eilha. El bien querie ansiná-le la doutrina, nessa lhéngua pertuesa que eilhes achában tan stranha, mas a cada passo daba cun outro mundo que falaba culs diuses nas ancruzelhadas, nas rues, nas portaladas i até ne l modo que tenien de fazer las perciones, subretodo quando atrabessában l campo a camino la Capielha de l Santo Albin. Era bien un mundo cheno de diuses, mais do que ls poemas de Hourácio i de Bergildo, un mundo adonde an cada cachico se respiraba un aire sagrado, que esses diuses éran madraços i todo fazien por le anrezinar la bida a las pessonas.

Diogo de Teive quedaba siempre abismado culas arribas, adonde se sentie mais acerca de Dius i capaç de perdonar l’ambeija de ls homes. Anque nunca s’abinturara a abaixar até al riu, sentie-le l scachonar daquel piquete adonde se sentaba, que até las pessonas le ponírun l nome de Peinha de l Cura. Nunca cumo eilhi sentira aquel fuogo que chubie la lhadeira, an Agosto, i ardie an claro ne l burmeilho de las fedigueiras. Staba mesmo a acabar de ler la carta de António Ferreira i yá l sol iba alto, que l checharrar de las tabanielhas até abafaba l spornar de l riu.

«Ali, como dos céus, viva pintura

se mostra. Ó tu ditoso, pois podeste

ir lá só contemplar tal fermosura!»


Mas la pintura que bie ne l cielo sien nubres, dun azul de cegar, nada mais era que un bando de alcaforros na sue ruodra de muorte, yá an Spanha, daquel lhado de l riu. Ls redadeiros bersos de la carta chamórun-lo outra beç a este mundo i a las sues oubrigaçones, mais de scritor que de cura:

«Enquanto assi estás livre, Teive, enquanto

te não chama tua sorte ao que mereces,

cria ao português nome de amor, e espanto,

ledo, e confiado do que em ti conheces.»


Pousou la carta i agarrou outra beç l maço de fuolhas de l lhibro que habie acabado de srebir i, nessa mesma tarde, le querie ir a amostrar al bispo a Miranda. Na purmeira fuolha screbiu la dedicatória a D. Julian D’Alba: «Reverendissimo Episcopo Iuliano Albio regio rerum Sacrarum praefecto maximo». Apuis de acabar de screbir, bieno-le la dúbeda se aquel «maximo» nun serie un eisagero. Mas nó, que D. Julian D’Alba cuntinaba a ser l sou portetor, mas era subretodo l cumpanheiro de cumbersas subre saberes que naide mais parecie antender ou que a mais naide le antressában. Staba bien assi i nun era zagero, que ls carinos que recebimos quanto todo mundo mos arroixa, nun hai nada que los pague.

Lhebantou-se, sacudiu ls morgaços que se le habien agarrado a la roupa, i metiu la papelada toda nas alforjicas que siempre traie cun el. Mirou ua beç mais las arribas i biu l bando de alcaforros a arrodiar acontra este lhado, mas l buldrejon que le sacudiu la spina assossegou-lo, cumo a dezir que staba bibo i bien bibo. Lisboua podie asperar, que aquel clima era mesmo al modo para secar todas las ambeijas que palhi lo habien çterrado. Nien el manginaba que habien de ser siete lhargos anhos, na fin de ls quales nien el serie l mesmo, nien aqueilha giente tornarie a ser la mesma. Esso ye cousa que naide sabe, mas quien fur a Bilachana i s’ancostar a la bielha i abandonada casa de l cura, mesmo al lhado de l’eigreija, talbeç inda sinta l bafo que eilhi quedou hai quaijeque quenhientos anhos. Fui esse bafo l que sentiu ua porsora de pertués de la Scuola Secundaira de Miranda, que splicaba todo l Houmanismo de l seclo XVI als sous alunos solo al redror la figura de Diogo de Teive i de la Carta IV de l 2º Lhibro de las Cartas de António Ferreira, todo acabando por ua bejita a Bilachana de Barceosa. Dízen-me que essa porsora yá nun anda por alhá i le haberan perdido l rastro, habendo até quien jure que nunca chegou a eisistir.

Cuonta screbida an 11 de Setembre de 2005


Nota: Las datas, lhugares i pessonas deste testo son stóricas, menos l pequeinho pastor Juan. Todo l restro nun passa de eimaginaçon. L poema citado ye la «Carta IV», de l lhibro II de las Cartas de António Ferreira, dedicada a Diogo de Teive i que le screbiu quando el staba an Bilachana de Barceosa. La dedicatória feita por Diogo de Teive al bispo de Miranda, D. Julião D’Alba, fui screbida ne l lhibro I de ls sous «Epodon libri tres».